جمعه ۲۸ مهر ۱۳۹۶
۱۳۹۵/۱۲/۱۰ ۱۰:۳۵ | کد خبر: ۳۸۷۷۶۶
در گفت و گو با عضو هیات علمی دانشگاه بررسی شد

انعکاس ارتکاب جرایم در رسانه‌ها، سودآوری یا پیشگیری

ارتکاب جرم به غیر از اینکه امری غیرقانونی است، موضوعی غیر اخلاقی نیز هست. با توجه به اینکه بسیاری از رسانه‌ها مراجعه بسیاری از مخاطبان خود را مدیون انعکاس چنین اخباری هستند، سوال اینجاست که آیا این امر باعث ترویج یک امر غیراخلاقی نمی‌شود. پاسخ روشن به این سوال این است که بهترین راهکار برای آموزش و پیشگیری از این جرایم تبیین نقاط مهم و نه خطوط قرمز ارتکاب جریم در رسانه‌هاست. در این باره با محمد فرجیها عضو هیات علمی دانشگاه گفت‌وگو کرده‌ایم.

آیا شما با انعکاس اخبار جرایم در رسانه‌ها موافقید؟

اخبار و رويدادهاي جنايي بخش عمده‌اي از محتواي تمامي رسانه‌هاي گروهي را به خود اختصاص داده است. مطالعات انجام شده حاکي از آن است که اخبار جنايي حداقل ۴ درصد، حداکثر ۲۸ درصد و به طور متوسط ۷ درصد از مطالب روزنامه‌ها را تشکيل مي‌دهند. اين نسبت در مورد رسانه‌هاي ديداري و شنيداري درصد متفاوتي بين ۱۰ تا ۱۳ را براساس دوره‌هاي زماني و محيط‌هاي جغرافيايي مختلف به خود اختصاص داده است. رسانه‌ها با انعکاس اخبار مربوط به پديده‌هاي جنايي، نگرش خاصي را به مردم تحميل مي‌کنند و چگونگي قضاوت و داوري آنان دربارة جرم و عدالت کيفري را سازمان مي‌دهند. اين ابزارهاي ارتباطي به سادگي مي‌توانند از موضوعي کم اهميت سوژه‌اي بسيار مهم بسازند و افکار عمومي را نسبت به پديده‌اي خاص حساس کنند و يا برعکس از حادثه‌اي مهم، خبري خنثي و کم اهميت بسازند.

 

در این میان دست‌اندرکاران رسانه‌ها چه نقشی ایفا می‌کنند؟

رسانه‌هاي گروهي به دليل برخورداري از اين ظرفيت، يکي از ابزارهاي مؤثر براي کنترل نهادها و جريان‌هاي قدرتمند و بانفوذ تلقي مي‌شوند. خبرنگاران، دبيران سرويس خبري روزنامه‌ها و مديران مسئول تنظيم خبر و گزارش، با انتخاب موضوع و چگونگي انتقال اين اطلاعات به مردم، نقش مؤثري در تعيين محدودة جرم و انحراف بازي مي‌کنند. آنها با انتخاب حوادث جنايي و نحوة انعکاس آن، در واقع محدودة رفتارهاي مجاز را تعريف و معيارهايي را در اين زمينه به جامعه ارائه مي‌کنند. بدين ترتيب رسانه‌ها از يک سو توانايي تشديد احساس ناامني، ترويج بزهکاري و تشويق افراد مستعد ارتکاب جرم را دارند و از سوي ديگر با ايفاي نقش اطلاع رساني مسئولانه و ترويج الگوهاي زندگي سالم مي‌توانند در کاهش وقوع جرم و تأمين احساس امنيت مؤثر باشند.

 

آیا جذب مخاطبان بیشتر و به تبع آن سودآوری برای رسانه‌ها دلیل انعکاس چنین اخباری نیست؟ آموزش و پیشگیری از ارتکاب جرایم در این میان چقدر حائز اهمیت است؟

برخي معتقدند که رسالت رسانه‌ها آگاهي بخشي و اطلاع رساني است و رسانه‌هاي عمومي نبايد خود را قيم مردم بدانند و مطابق ميل خود به انتشار اخبار بپردازند. اين رويکرد که به روزنامه‌نگاري حرفه‌اي نگاهي سوداگرانه دارد، با انتخاب سوژه‌هايي که بيشتر باعث جذب مخاطب مي‌شود به ارضاي حس کنجکاوي خواننده توجهي خاص نشان مي‌دهد. در اين وضعيت، منافع و مصالح اجتماع، از جمله کارکرد پيشگيرانة رسانه‌ها، در اولويت‌هاي بعدي قرار مي‌گيرد. ديدگاه ديگري که در زمينة بازتاب رسانه‌اي جرم وجود دارد، ديدگاه سلبي است که معتقد است رسانه‌هاي ديداري، شنيداري و نوشتاري با انعکاس اخبار و رويدادهاي جنايي، قبح و زشتي رفتارهاي مجرمانه را در جامعه از بين مي‌برند و وقوع جرم را امري عادي و طبيعي نشان مي‌دهند. در اين شرايط، اجتماع پس از مدتي به اين زشتي‌ها عادت مي‌کند و زمينة سقوط ارزش‌هاي اجتماعي و هنجارهاي زندگي سالم فراهم مي‌شود. برخي از طرفداران اين ديدگاه، به عدم انتشار اخبار جنايي در رسانه‌ها به طور مطلق معتقدند و برخي ديگر به پوشش خبري حوادث جنايي به طور محتاطانه باور دارند.

 

آیا برای خود رسانه‌ها نیز آموزش چگونگی انعکاس اخبار جرایم لازم است؟

اخبار نوشتاري، شنيداري و ديداري نقش مهمي در ارائة تصوير جرم به مردم و توسعة سازمان‌هايي مانند پليس در جامعه دارند. رسانه‌ها همچنين تأثير مهمي در چگونگي شکل‌گيري افکار عمومي در مورد جرم و بزهکاري ايفا مي‌كنند. به دليل گسترة نفوذ، گزارشگران رسانه‌ها بايد به طور مستمر نسبت به روش‌هاي گزارش اخبار جرم و بزهکاري و تعريف انحراف و جرم در جامعه آموزش ببينند. گاهي، رسانه‌هاي خبري بيشتر به دنبال بازتاب واقعيت‌هاي اجتماعي و فرهنگي سازمان خود هستند تا واقعيت رويدادي که به گزارش آن مي‌پردازند.

دانلود فایل مرتبط با خبر :
ارسال نظر
نام و نام خانوادگی :پست الکترونیک :
نظر شما :    
لطفآ از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگیلیش) خودداری نمائید.
توصیه می‌شود به جای ارسال نظرات مشابه با نظرات منتشرشده، از مثبت و منفی استفاده فرمائید.
با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابهی دارند، انتشار نمی‌یابند.
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید:
= ۶ + ۶
387766
نظرات ارسال شده
پربیننده‌ترین‌ها
پربحث‌ترین‌ها